Nie brakuje nam pięknych opisów pamiętnej bitwy o Monte Cassino, otwierającej drogę na Rzym i przyspieszającej zakończenie wojny na froncie zachodnim. To miejsce uświęcone śmiercią 50 tysięcy aliantów walczących z Niemcami. Nie tylko Polaków, także Brytyjczyków, Amerykanów, Nowozelandczyków, Kanadyjczyków, Francuzów, nawet Włochów. My, Polacy, mamy szczególny stosunek do tego miejsca i do tej bitwy, ponieważ działo się to wszystko pół roku po konfederacji teherańskiej, która zagwarantowała Stalinowi utrzymanie sowieckich zdobyczy na terytorium Rzeczypospolitej, uzyskanych w wyniku wspólnej z Niemcami agresji na nasz kraj w 1939 roku.

Nie można zrozumieć pontyfikatu bł. Jana Pawła II bez Fatimy. Tajemnica Najświętszej Maryi Panny, objawiona w 1917 roku trojgu pastuszkom w Portugalii, stała się jednym z istotnych rysów tajemnicy Papieża z Polski. W sposób szczególny związek ten objawił się światu 31 lat temu, 13 maja 1981 roku. Wpisany w plany Bożej Opatrzności dramat zamachu na Ojca Świętego nieprzypadkowo stał się momentem zwrotnym w historii współczesnego świata, przynosząc Kościołowi niezwykłą łaskę, a światu nadzieję.

3 maja 1791 r. - Sejm Czteroletni po burzliwej debacie przyjął przez aklamację ustawę rządową, która przeszła do historii jako Konstytucja 3 Maja. Była ona drugą na świecie i pierwszą w Europie ustawą regulującą organizację władz państwowych, prawa i obowiązki obywateli.

Zbrodnia Katyńska to niespotykane w dziejach historii ludobójstwo. Tysiące przedstawicieli elity narodowej zamordowano z premedytacją, jednego po drugim. Zamordowano, ponieważ ubrani w polskie mundury, stali na drodze „lokomotywie dziejów” prowadzonej przez Józefa Stalina.

Indywidualna śmierć każdego z polskich oficerów jest osobną tragedią. Rodziny traciły ojców, braci, synów. Ale miała ta zbrodnia również wymiar narodowy – w tym kontekście stała się stratą nieobrażalną i nieodwracalną. Zerwano ciągłość narodową. Zdekapitowano naród.

W miejsce tysięcy zamordowanych patriotów, inteligentów, żołnierzy, lekarzy, pisarzy i poetów przyszli karierowicze z sowieckiego nadania. Przyszli inżynierowie dusz w typie Jakuba Bermana. Przyszli chowani na klepiskach „chłopcy o twarzach ziemniaczanych” – jak trafnie opisał ich Zbigniew Herbert. Tym wkładano do rąk pepesze, a na ramię zakładano biało-czerwone przepaski. „-Jesteście władzą ludową” - mówiono. Zostawali później generałami, a w III RP „ludźmi honoru”. Przyszli politrucy i karierowicze, którzy  entuzjazm do odbudowy kraju przejawiany przez większość Polaków, zamienili w pracę przy budowie sowieckiej republiki.

Nowe święto państwowe, ustanowione z inicjatywy prezydenta Lecha Kaczyńskiego, przywraca do panteonu bohaterów narodowych "żołnierzy wyklętych" - formację niezwykłą: Polaków, którzy w obronie najwyższych wartości rzucili wyzwanie komunistycznej dyktaturze. Za walkę z sowietyzacją kraju nie odebrali nigdy żadnej nagrody - przez dziesiątki lat napiętnowani mianem "bandytów" i "zaplutych karłów reakcji", otoczeni pogardą, żyli tylko w pamięci najbliższych i wiernych towarzyszy broni. Ale tak jak dobro nie może nigdy przegrać ze złem, tak szlachetna walka żołnierzy powstania antykomunistycznego odnosi zwycięstwo. Narodowy Dzień Pamięci "Żołnierzy Wyklętych" jest skromnym zadośćuczynieniem i spłatą moralnego długu wobec najbardziej niezłomnych. Dziś w całej Polsce uczczono ich pamięć.

14 lutego 1942 r. z przekształcenia Związku Walki Zbrojnej powstała Armia Krajowa, podlegająca polskiemu rządowi RP na uchodźstwie. W skład tej największej podziemnej armii w okupowanej Europie weszło ok. 200 organizacji. Jej komendantem głównym został gen. Stefan Rowecki "Grot".

Celem niniejszego artykułu jest ukazanie czynnego udziału mieszkańców Ziemi Chełmskiej w przygotowaniach oraz walkach powstańczych 1863 r. Już w roku 1861 społeczeństwo Królestwa Polskiego przeżywało kumulację manifestacji powstańczo-religijnych, które podnosiły ducha narodu, równocześnie wyzwalając nastroje antyrosyjskie. Chełmianie solidaryzowali się z dążeniami patriotycznych sił narodu. W marcu 1861r. w Chełmie odbyły się nabożeństwa patriotyczne w Katedrze na Górce oraz w kościele parafialnym Ojców Pijarów. Z kolei w Sawinie uaktywnił swoją działalność Teofil Torczyński, miejscowy zamożny mieszczanin, z którego inicjatywy w tutejszej szkole zbierali się mieszkańcy gdzie m.in. śpiewano zakazane pieśni patriotyczne i czyniono przygotowania do przyszłej wojny z Rosją. Na szczególną uwagę zasługuje wielka manifestacja o charakterze patriotycznym z udziałem ponad 4 tysięcy osób w Uchańce k. Dubienki. Podobna uroczystość odbyła się 10 października 1861r. w Horodle gdzie uczestniczyło aż 10 tysięcy osób. Wśród nich obecny był Kazimierz Bogdanowicz właściciel Łowczy, dzierżąc wysoko sztandar z godłem ziemi chełmskiej. On to wraz z bratem Janem wykazał się prowadzeniem intensywnej działalności propagandowej polegającej na tworzeniu komórek podziemnej organizacji. Gromadzili też zapasy broni i amunicji oraz szkolili w strzelaniu i jeździe konnej chętnych do walki. Niestety wielu spiskowców, wśród których znalazł się Jan Bogdanowicz, nie uniknęło aresztowań, kończących się wywózkami na Syberię. Tuż przed wybuchem powstania Chełm został wyznaczony jako jedno z 6 miast województwa lubelskiego, na które w nocy z 22 na 23 stycznia 1863 r. miał być przeprowadzony atak powstańczy. Dokonać jego miał 250 osobowy oddział piechoty i 30 konnych, na czele którego stał Kazimierz Bogdanowicz, ówczesny powstańczy naczelnik powiatu, do którego należał Chełm.